Oct 15,2020 20:14

తాను ఒక రైతు. సాంప్రదాయ విత్తనాల పరిరక్షణే ధ్యేయంగా పనిచేస్తున్నాడు. తక్కువ పెట్టుబడితో ఆ పంటల సాగుకు సూచనలు చేస్తూ ఊరురా తిరుగుతున్నాడు.
విజయ్‌ జర్ధారీ ఉత్తరాఖండ్‌ రాష్ట్రంలో, టెహ్రీ జిల్లాలోని జర్ధర్‌గావ్‌ చిన్న గ్రామంలో ఓ రైతు కుటుంబంలో పుట్టారు. కొండలను సైతం మట్టిని చేసి వ్యవసాయం చేసిన వ్యక్తి. భూమిలో ఒకటే పంటను పండించడం వల్ల పర్యావరణ నష్టాలను గ్రహించాడు. 1986లో విజరు, తోటి రైతులు కలిసి 'విత్తనాలు కాపాడండి' (బిబిఏ) అంటూ విత్తన ఉద్యమ కార్యక్రమం ప్రారంభించారు. తమ గ్రామంలోని రైతుల దగ్గర నుండి రాష్ట్రంలోని ప్రతి జిల్లాలోని గ్రామ రైతులను కలిసి పంటల విత్తనాలను ఏ విధంగా కాపాడుకోవాలో చెప్పారు. ఆ పంటల ప్రాముఖ్యతను, విత్తనాల సంరక్షణను తెలియజేశారు. ప్రతి రైతు దగ్గర నుండి విత్తనాలను సేకరించారు. అండోలాన్‌ (చిరుధాన్యాల సంరక్షణ) సభ్యులు కలిసి ఓ విత్తనాల బ్యాంకునే నడిపారు.
ప్రభుత్వం నుండి ఎటువంటి ఆర్థిక సహాయం లేకపోవడంతో కొంతమంది సభ్యులు వెళ్లిపోయారు. విజయ్‌ మాత్రం 32 సంవత్సరాల నుండి అదే పట్టుదలతో ఊరూరా తిరుగుతున్నాడు. చిన్నసన్నకారు రైతులను, యువ రైతులను కలిసి ఆ పంటలపై అవగాహన కల్పిస్తున్నాడు. చిరుధాన్యాలు, సాంప్రదాయ పంటలను ఎలా సాగుచేసుకోవాలో దగ్గర నుంచి ఎలా నిల్వ చేసుకోవాలో చెబుతున్నాడు. ఆధునిక విత్తనాల పంటలను, సాంప్రదాయ విత్తనాల పంటలను చిత్రపటం రూపంలో గీసి వివరిస్తున్నారు. వీటి మధ్య తేడాలను రైతులకు తెలుపుతున్నాడు. సేంద్రియ ఎరువుల తయారీని చేసి చూపిస్తున్నారు. వరదలకు, వర్షాలను తట్టుకునే మిశ్రమ పంటసాగు సూచనలు చేస్తున్నాడు. సుమారు 15 నుండి 20 గ్రామాల రైతులు విజరు చెప్పిన పద్ధతిలో పంటలను సాగుచేస్తున్నారు.
విజయ్‌ దగ్గర ఇప్పుడు సుమారు 700 రకాల సాంప్రదాయ విత్తనాలు ఉన్నాయి. అందులో 220 రకాల కిడ్నీ బీన్స్‌, 300 రకాల వరి, పది రకాల మొక్కజన్న, 12 రకాల ఫింగర్‌ మిల్లెట్‌, 9 రకాల సోయా బీన్స్‌, 5 రకాల రామ్‌దానా విత్తనాలు, ధృణ, చిరు ధాన్యాలు ఉన్నాయి. విజరు కృషికి గుర్తింపుగా 2009లో ఇందిరాగాంధీ పరివరన్‌ పురస్కారం లభించింది.