జీవన తీరాల కవితా పరిమళం

యంత్రాల వేగంతో పరిగెడుతున్న కాలంలో, కవిత్వం మాత్రమే నిలబడి మనుషుల అంతరంగాలను నిశ్శబ్దంగా స్పృశిస్తుంది. రామకృష్ణ కవిత్వం శబ్దాల పొందిక కాదు; మనుషులు కోల్పోతున్న అనుబంధాలను, చెప్పలేకపోతున్న వేదనలను పునరుద్ధరించే శక్తివంతమైన మాధ్యమం. పెరుగు రామకృష్ణ సమగ్ర కవిత్వాన్ని శీలించినప్పుడు, ఆయన కవితా ప్రయాణం ఆధునిక మానవుని అస్తిత్వ ఘర్షణను, సామాజిక సంక్షోభాలను నిశితంగా, ఆర్ద్రంగా పట్టుకుంటుంది. సంక్లిష్టమైన సిద్ధాంతాల జోలికి పోకుండా, నిత్యజీవితంలో మనం దాటుకుపోయే సత్యాలనే తన అక్షరాల్లో నిలిపారు. ఆయన కవిత్వానికి ఉన్న ప్రధాన బలం గాయపడిన మనసుకు ఆశను నూరిపోసే నైజం. ఒంటరితనం, మానసిక సంక్షోభాలు లేదా విఫలమైన సంబంధాలు ఎదురైనప్పుడు నైరాశ్యంలో కూరుకుపోకుండా మానసిక స్థైర్యాన్ని ఇస్తుంది. ఆయన కవిత్వంలో నిశ్శబ్ద విరోధాభాస (Paradox of Silence) లోతైన ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. బయటకు వినిపించే శబ్దాల కంటే లోపల ఘోషించే మౌనానికే ప్రాధాన్యతనిస్తారు. కొన్నిసార్లు అరుపులకంటే నిశ్శబ్దమే తీవ్రంగా వినిపిస్తుందనడంలో మనిషి అంతరంగ వేదనను ఆయన భాష స్పష్టం చేస్తుంది. అలాగే పాత పుస్తకాల మధ్య దాచిన ఎండిన పూలను తెరిచినప్పుడు, పరిమళం కంటే ముందే బాధ బయటకు వస్తుందనడం జ్ఞాపకాల మానసిక తత్వానికి ఆయన ఇచ్చిన సున్నితమైన విశ్లేషణ.

​

రామకృష్ణ గారి కవిత్వంలో కనిపించే వస్తు విస్తృతి (Thematic Diversity) విశాలమైనది. ప్రాచీన సంగమ కవిత్వపు ప్రణయ పరిమళాల నుంచి నేటి గ్లోబలైజేషన్ తెచ్చిన సంక్షోభాల వరకు ఆయన కలం స్పృశించని అంశం లేదు. సాధారణంగా ఆధునిక కవిత్వం అశాంతి, విప్లవం చుట్టూ తిరుగుతుంటే, రామకృష్ణ గారు గృహస్థాశ్రమ వాతావరణాన్ని, దైనందిన పనులను ఆరాధనగా, తాత్విక సత్యంగా మార్చారు. ఇల్లు శుభ్రం చేయడం ద్వారా మనుషుల మనసుల దుమ్ము దులపడం, గోడ మూలల్లో తిరిగే కాఫీ ఆవిరి పొగల్లో అనుబంధాలను వెతుక్కోవడం ఆయనకే చెల్లింది. ఆయన కవిత్వం మానవ సంబంధాలకే పరిమితం కాకుండా పరిసర ప్రాణులను కూడా ఒకే కుటుంబంగా భావించే జీవకారుణ్య స్పృహను ఆవిష్కరిస్తుంది. ఆధునిక యుగం తెచ్చిన డిజిటల్ ఒంటరితనం, సాంకేతిక పరికరాల కృత్రిమత్వం ఆయన కవిత్వంలో విమర్శనాత్మక వస్తువులుగా మారాయి. చేతిలో స్మార్ట్‌ఫోన్లు ఉన్నా, వర్చువల్ ప్రపంచంలో బతుకుతున్నా మనిషి తన ఆత్మను కోల్పోతున్నాడని, ఈ యాంత్రిక అరణ్యం నుంచి బయటపడటానికి ప్రకృతితో స్నేహం, ఆత్మీయ సంభాషణలే మార్గమని ఈ కవితలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

​

కవిత్వం వ్యక్తిగత అనుభూతులతో ఆగిపోకుండా సామాజిక పీడితుల, శ్రమజీవుల గొంతుగా మారాలని రామకృష్ణ గారు బలంగా అభిప్రాయపడతారు. కార్పొరేటీకరణ సంప్రదాయ వృత్తుల మీద, సామాన్య మానవుని మనుగడ మీద చూపుతున్న ప్రతికూల ప్రభావాన్ని ఆర్ద్రంగా చిత్రీకరించారు. సముద్రంతో తరతరాల ప్రేమానుబంధాన్ని పెంచుకున్న జాలరి జీవనం నేడు మార్కెట్ అంకెలకూ, ఉక్కు వలలకూ ఎలా చిక్కుబడిపోతుందో ఆయన చెప్పిన తీరు సామాజిక స్పృహకు నిదర్శనం. వలల్లో చిక్కుకునేది చేపలు మాత్రమే కాదని, కుటుంబాల భవిష్యత్తు, తండ్రి శ్రమ, ఇంట్లోని పొయ్యి పొగ అని చెప్పడం ద్వారా దోపిడీ వ్యవస్థలోని సంక్లిష్టతను బయటపెట్టారు. 'టోల్ ప్లాజా' కవితలో ప్రయాణాలకు, కాలాన్ని దాటే రహదారులకు కూడా వెలకట్టే వర్తమాన వ్యాపార సంస్కృతిని నిరసిస్తారు. వేగం పేరుతో కోల్పోతున్న సహజత్వాన్ని, టోల్ గేట్ల వద్ద నిలిచిపోయే వాహనాల్లాగే మనుషుల బంధాలు కూడా సరిహద్దుల్లో చిక్కుకుంటున్న వైనాన్ని ఈ ప్రతీక ద్వారా వ్యంగ్యాత్మకంగా ఎత్తిచూపారు. ఇలాంటి వస్తువును కవిత్వం చేయగలగడం ఆయన పరిశీలనకు నిదర్శనం. కవిత్వంలో బతికేవాళ్లకు కంటిముందు కనిపించే ప్రతి వస్తువూ మనసులో కదలికలను పుట్టిస్తుంది.

​

రామకృష్ణ గారి రచనలలో మరో విశిష్టమైన అంశం కుటుంబం, మానవీయ అనుబంధాల చిత్రం. అనుదిన జీవితంలోని సంఘటనలను కూడా తాత్విక రూపాలుగా మలుచుకుంటారు. బాల్యపు జ్ఞాపకాలు, కాగితపు పడవలు, అమ్మ కొంగులోని రూపాయిల విలువ ద్వారా మాతృత్వపు ప్రాధాన్యతను పునర్నిర్వచించారు. సంపద ఎంత ఉన్నా అమ్మ ఒడిలో లభించే ప్రశాంతత ముందు అది అల్పమేనని స్పష్టం చేస్తారు. "ఒక కప్పు కాఫీ" వంటి నిత్యజీవిత అనుభూతి ద్వారా శ్రీమతి, అమ్మ, అక్క, చెల్లి, స్నేహితుల అనుబంధాలను అల్లిన తీరు వినూత్నంగా ఉంది. ఇల్లు అంటే నాలుగు గోడలు కాదని, మనిషి శ్వాసతో నిర్మితమయ్యే నిలయమని వివరిస్తూ సహధర్మచారిణి పాత్రను గౌరవప్రదంగా నిలబెట్టారు. "నేను రాయలేకపోయిన అత్యంత అందమైన కవిత" అని పేర్కొనడంలో తన భాగస్వామికి కవి ఇచ్చే అత్యున్నత గుర్తింపు కనిపిస్తుంది. ఆధునిక సమాజంలో ప్రేమ, నమ్మకం పేరుతో మోసపోతున్న స్త్రీల తరఫున కవి గొంతు వినిపిస్తారు. బాధితురాలిగా మిగిలిపోకుండా ఆత్మగౌరవాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకునే ఆధునిక స్త్రీ చైతన్యాన్ని ఆవిష్కరించారు. సీత ఆత్మగౌరవం, ద్రౌపది ధైర్యం, రుద్రమదేవి ఖడ్గశక్తిని తనలో నింపుకుని ముందుకు సాగే యువతి స్వీయ స్వగతం ద్వారా ప్రేమ అనేది భయంతో, బలవంతంతో కూడుకున్నది కాదని హెచ్చరిస్తారు. రాబోయే తరాలకు దిక్సూచిగా నిలిచే ఆత్మవిశ్వాసాన్ని స్త్రీమూర్తులలో నింపే బాధ్యతాయుతమైన ధోరణి ఆయనది.

​

రామకృష్ణ గారి కవిత్వ శైలి సహజమైనది, ప్రవాహ గుణం కలిగినది. పండిత ప్రదర్శన కంటే సామాన్యుడి గుండెను తట్టే నిత్యజీవిత భాషనే తన కవితా వాహికగా ఎంచుకున్నారు. సరళమైన శబ్ద చిత్రాలతో శక్తివంతమైన భావాలను పండించడం ఆయన శిల్ప ప్రత్యేకత. అద్దం, వీణ తీగలు, కాఫీ కప్పు, ఉక్కు వలలు, టోల్ ప్లాజాలు, వర్షపు చినుకులు వంటి దైనందిన ప్రతీకలు ఆయన చేతుల్లో సంక్లిష్టమైన రూపాన్ని సంతరించుకుంటాయి. కవితారంభంలో సున్నిత సన్నివేశాన్ని ఆవిష్కరించి, మధ్యలో సామాజిక వాస్తవాన్ని చర్చిస్తూ, చివరకు ఆశావాద ఆలోచనతో ముగించే శిల్పం ఆయన సొంతం. పాత పుస్తకాల మధ్య దాచిన ఎండిన పూల పరిమళం, మబ్బు పట్టిన ఉదయాన మట్టి వాసన, వేడి కాఫీ ఆవిరి పొగలు, తీరం వైపు పారే నది శబ్దం పాఠకుడిని ఆ సన్నివేశంలో భాగస్వామిగా మారుస్తాయి. రామకృష్ణ గారి కవిత్వం చదవడం అంటే ఒక స్వచ్ఛమైన నదీ ప్రవాహంలో ప్రయాణించడమే! ఇందులో నిరాశకు స్థానం లేదు; వేదన ఉన్నా దాన్ని దాటుకుని వెళ్లే వెలుగు దారి ఉంది. సమాజంలోని అసమానతలపై నిరసన, శ్రమజీవి పట్ల సానుభూతి, అనుబంధాల పట్ల ఆత్మీయత, ఆత్మగౌరవ పోరాటం సమ్మేళనమై ఆయన కవిత్వాన్ని విలక్షణమైన స్థాయికి తీసుకెళ్లాయి. ఈ కవితా సంపుటి పాఠకుల హృదయాలను తాకడమే కాకుండా, వారిలో కొత్త ఆలోచనను, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని రగిలిస్తుంది.

​

(ముందుమాటలో కొంత భాగం)

- డాక్టర్ సుంకర గోపాలయ్య

9492638547