ప్రేమ, ఆప్యాయత వంటి భావోద్వేగాలే డిజిటల్ మోసాలకు అవకాశంగా మారుతున్నాయి. ఆన్లైన్ పరిచయాలను ఆసరాగా చేసుకుని నేరగాళ్లు నమ్మకాన్ని సంపాదించి ఆర్థికంగా దోచుకుంటున్నారు. ఈ ఉచ్చులో సాధారణ ప్రజలతో పాటు ఉన్నత విద్యావంతులు, వృత్తి నిపుణులు, పదవీ విరమణ పొందినవారు కూడా చిక్కుతున్నారు. కృత్రిమ మేధస్సు, డీప్ఫేక్ల వంటి కొత్త సాంకేతికతలు ఈ మోసాలను మరింత ప్రమాదకరంగా మారుస్తున్నాయి.
టిండర్లో పరిచయమైన వ్యక్తిని నమ్మి హర్యానాకు చెందిన ఓ మహిళా న్యాయాధికారి రూ.52.81 లక్షలు కోల్పోయారు. మరోవైపు ముంబైలో 80 ఏళ్ల వృద్ధుడు సోషల్ మీడియా ద్వారా పరిచయమైన మహిళల మాటలు నమ్మి ఏకంగా రూ.9 కోట్లు పోగొట్టుకున్నాడు. ఈ రెండు ఘటనలు ఒక కొత్త వాస్తవాన్ని మన ముందుంచుతున్నాయి. హనీ ట్రాప్లు, ఆన్లైన్ రొమాన్స్ స్కామ్లు అంటే అమాయకులు మాత్రమే బలయ్యే మోసాలు కావు. చదువుకున్నవారు, ఆర్థికంగా స్థిరపడినవారు, ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో ఉన్నవారు, పదవీ విరమణ పొందినవారు కూడా వీటి బారిన పడుతున్నారు. నిజానికి ఇలాంటి వారే ఇప్పుడు మోసగాళ్ల ప్రధాన లక్ష్యంగా మారుతున్నారు.
‘ప్రేమ’గా ప్రారంభం!
ఇలాంటి మోసాలు సాధారణంగా సోషల్ మీడియా లేదా డేటింగ్ యాప్లలో మొదలవుతాయి. ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, టిండర్, లింక్డ్ఇన్, వాట్సాప్ వంటి వేదికల ద్వారా పరిచయం ఏర్పడుతుంది. మోసగాళ్లు ఆకర్షణీయమైన ఫొటోలు, నకిలీ పేర్లు, విదేశాల్లో ఉద్యోగం చేస్తున్నట్లు కథలు, సైనికాధికారి లేదా వ్యాపారవేత్తగా నటించే ప్రొఫైల్లను ఉపయోగిస్తారు. మొదట స్నేహం చేస్తారు. తర్వాత రోజూ మాట్లాడతారు. వ్యక్తిగత విషయాలు అడుగుతారు. శ్రద్ధ చూపుతారు. పుట్టినరోజులు గుర్తుంచుకుంటారు. బాధలు వింటారు. క్రమంగా భావోద్వేగ అనుబంధాన్ని పెంచుతారు. బాధితుడు ఆ వ్యక్తిని తన జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తిగా భావించే స్థాయికి చేరుకున్న తర్వాతే అసలు నాటకం మొదలవుతుంది.
అనారోగ్యం, ప్రమాదం, విదేశాల నుంచి పంపిన బహుమతి కస్టమ్స్లో చిక్కుకుపోయిందని, వ్యాపారంలో ఇబ్బంది వచ్చిందని, పెట్టుబడి అవకాశం ఉందని లేదా అత్యవసర సహాయం కావాలని చెబుతారు. మొదట చిన్న మొత్తాలు అడుగుతారు. ఆ తర్వాత లక్షలు, కోట్ల వరకు డబ్బు బదిలీ చేయించుకుంటారు. ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో మోసగాళ్ల ప్రధాన ఆయుధం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కాదు; బాధితుడి నమ్మకం.
లక్ష్యం ఎవరు?
హనీ ట్రాప్ల బాధితుల జాబితాను పరిశీలిస్తే ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం కనిపిస్తోంది. న్యాయమూర్తులు, వైద్యులు, ఇంజినీర్లు, వ్యాపారవేత్తలు, ప్రభుత్వ అధికారులు, పదవీ విరమణ పొందిన ఉద్యోగులు ఇందులో ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నారు. దీనికి ప్రధాన కారణం వారి ఆర్థిక స్థితి. పెద్ద మొత్తంలో పొదుపులు, పెట్టుబడులు, బ్యాంకు నిల్వలు ఉన్నవారిని లక్ష్యంగా చేసుకుంటే మోసగాళ్లకు ఎక్కువ లాభం వస్తుంది. అయితే డబ్బు ఒక్కటే కారణం కాదు. చాలామంది ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో ఉన్నవారు పని ఒత్తిడితో వ్యక్తిగత సంబంధాలకు దూరమవుతుంటారు. పదవీ విరమణ తర్వాత కొందరు ఒంటరితనాన్ని ఎదుర్కొంటారు. జీవిత భాగస్వామిని కోల్పోయినవారు, పిల్లలకు దూరంగా నివసించే వారు, కొత్త స్నేహాల కోసం ఎదురుచూసే వారు భావోద్వేగ పరంగా మరింత సున్నితంగా ఉంటారు. మనుషులకు గుర్తింపు కావాలి. తమ మాట వినేవారు కావాలి. తమ గురించి శ్రద్ధ చూపేవారు కావాలి. ఈ సహజమైన మానవ అవసరాలనే మోసగాళ్లు ఆయుధాలుగా మార్చుకుంటున్నారు. అందుకే చదువు, అనుభవం, ఉద్యోగ హోదా ఉన్నా కొందరు ఈ ఉచ్చులో చిక్కుకుంటున్నారు. ఈ మోసాలు తెలివితేటలను కాదు; భావోద్వేగాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి.
డిజిటల్ వల
గతంలో నకిలీ ఫొటోలు పెట్టి మోసం చేసేవారు. ఇప్పుడు కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) అందుబాటులోకి రావడంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారుతోంది. నకిలీ ఫొటోలు, వీడియోలు, వాయిస్లు సృష్టించడం చాలా సులభమవుతోంది. కొన్నిసార్లు వీడియో కాల్లో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి నిజంగానే మాట్లాడుతున్నట్లు అనిపించినా, అది డీప్ఫేక్ సాంకేతికతతో రూపొందించిన దృశ్యం కావొచ్చు. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ఉద్యోగ వివరాలు, విదేశీ చిరునామాలు, కుటుంబ కథలు, ప్రయాణాల ఫొటోలు అన్నీ నిజమేనని భావించడం ప్రమాదకరం. ఇటీవల డేటింగ్ యాప్లను ఉపయోగించి నకిలీ మహిళా ప్రొఫైల్లు సృష్టించి, తర్వాత బెదిరింపులు, వసూళ్లకు పాల్పడిన ముఠాలను పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. కొన్ని సందర్భాల్లో వీడియో కాల్లను రికార్డు చేసి బ్లాక్మెయిల్ చేయడం, మరికొన్ని సందర్భాల్లో పెట్టుబడుల పేరుతో భారీ మొత్తాలు దోచుకోవడం జరుగుతోంది.
ఎలా తప్పించుకోవాలి?
ఆన్లైన్లో పరిచయమైన వ్యక్తికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ డబ్బు పంపకూడదు. అత్యవసర పరిస్థితి పేరుతో డబ్బు అడిగితే వెంటనే స్పందించకూడదు. వ్యక్తి వివరాలను స్వతంత్రంగా ధృవీకరించాలి. పెట్టుబడుల పేరుతో వచ్చే సూచనలను పూర్తిగా పరిశీలించకుండా డబ్బు పెట్టకూడదు.
బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, పాస్వర్డ్లు, ఓటీపీలు ఎవరితోనూ పంచుకోకూడదు. అలాగే కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో చర్చించకుండా పెద్ద మొత్తాల ఆర్థిక నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మంచిది కాదు. మోసగాళ్లు సాధారణంగా బాధితుడిని రహస్యంగా వ్యవహరించేలా ప్రోత్సహిస్తారు. “మన సంబంధం గురించి ఎవరికీ చెప్పొద్దు” అనే మాట వినిపిస్తేనే అప్రమత్తం కావాలి. ఏదైనా అనుమానం వచ్చిన వెంటనే సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ 1930ను సంప్రదించాలి. డబ్బు బదిలీ జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేస్తే తిరిగి పొందే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
ఒకప్పుడు హనీ ట్రాప్ అంటే గూఢచర్యం, రాజకీయ కుట్రలు, బ్లాక్మెయిల్లకు సంబంధించిన పదంగా ఉండేది. ఇప్పుడు అది డిజిటల్ యుగంలో అత్యంత వేగంగా విస్తరిస్తున్న సైబర్ నేరాల్లో ఒకటిగా మారింది. ఆన్లైన్ పరిచయాలు పెరుగుతున్న కొద్దీ ఈ తరహా మోసాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. మోసగాళ్లు మన అమాయకత్వాన్ని కాదు, మన ఒంటరితనాన్ని, నమ్మకాన్ని, భావోద్వేగాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారు. అందుకే ఈ నేరాల నుంచి రక్షణకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మాత్రమే కాదు, డిజిటల్ సంబంధాల విషయంలో అప్రమత్తత, అనుమానించే అలవాటు, ధృవీకరణ సంస్కృతి కూడా అవసరం. ప్రేమ పేరుతో వచ్చే ప్రతి పరిచయం ప్రమాదం కాకపోవచ్చు. కానీ డబ్బు అడిగే ప్రతి ఆన్లైన్ ప్రేమకథను అనుమానంతోనే చూడాలి.
కామెంట్లు (0)