"Integrity is doing the right thing, even when no one is watching." — C.S. Lewis
(ఎవరూ చూడనప్పుడు కూడా సరైన మార్గంలో నిలబడటమే నిజమైన నైతికత.)
కృత్రిమ మేధ (ఎఐ) ఆధునిక సృజనాత్మక జగత్తులో ఒక అపారమైన శక్తి కలిగిన యంత్ర సాధనంగా ఆవిర్భవించింది. వ్యాకరణ దోషాలను సవరించుకోవడం, వాక్య నిర్మాణానికి నిగారింపు తేవడం, అస్పష్టంగా ఉన్న భావనా తరంగాలకు ఒక ఆకృతినివ్వడం వరకు ఏఐ రచయితలకు ఒక సమర్థవంతమైన సాంకేతిక తోడుగా నిలుస్తోంది. అయితే, ఈ పరిజ్ఞానం అందిస్తున్న సులభతర మార్గాలు సాహిత్య వాతావరణంలో ఒక తీవ్రమైన నైతిక సంక్షోభాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. అల్గారిథమ్లు అల్లి ఇచ్చిన కవితలు, కథలు, వ్యాసాలను తమ స్వంత మేధోమృతంగా ప్రచారం చేసుకునే అనారోగ్యకరమైన ధోరణి నేడు పెను ఉధృతిగా మారుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో కృత్రిమ మేధ సృజనాత్మకతను ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తోంది, యంత్ర సృజనకు మానవ హృదయ స్పందనకు మధ్య ఉన్న అగాధమేమిటి, మరి ఈ సరికొత్త పరిజ్ఞానాన్ని ఎంతవరకు స్వీకరించాలనే అంశాలను లోతుగా మథించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఏఐ ఎంతటి అద్భుతమైన శబ్దబంధాలను అల్లినప్పటికీ, మానవ సహజమైన అనుభూతిని, జీవన వేదనను, అంతరంగిక ప్రాణస్పందనను పూర్తిస్థాయిలో ఆవిష్కరించలేదు. కొద్దిగా పరిశీలిస్తే మానవ హృదయం నుండి పుట్టిన ఆక్రోశానికి, యంత్ర ప్రాసెసర్ నుండి ఉత్పత్తయిన పాఠానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని సులభంగానే పట్టుకోవచ్చు. ‘అమృతం కురిసిన రాత్రి’లో దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్ అన్నట్లు—"నా అక్షరాలు వెన్నెల్లో ఆడుకునే అందమైన ఆడపిల్లలు" మాత్రమే కాదు, అవి సమాజపు లోతులను తడిమి చూసే నిప్పుకణాలు కూడా. పోస్టుమ్యాన్పై అలాంటి పోయెంను ఏఐ రాయలేదు. అలాగే వేగుంట మోహన ప్రసాద్ ప్రదర్శించిన స్వేచ్ఛా శైలి, అనుభూతుల ప్రకంపనలు, అభివ్యక్తి ఆధునికతల సమ్మేళనాన్ని ఏ యంత్రమూ ఊహించలేదు. మానవుడు రాసే ప్రతి అక్షరంలో తన జీవితానుభవాల గాయాలు, సామాజిక శోధనలోని తీవ్రత, రక్తం పారే భావోద్వేగాలు ప్రతిబింబిస్తాయి. ఏఐ రచనల్లో సమాచారం ఎంత కచ్చితంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని అంతరంగాన ఉండాల్సిన జీవధార, ఆర్ద్రత, మానవీయ స్పర్శ కొరవడతాయి. ఏఐ తీర్చిదిద్దిన, ఊహించదగిన మూసలో రాస్తుంది; దాని వాక్యాల అమరిక అతిగా శుద్ధంగా, యాంత్రికంగా ధ్వనిస్తుంది. అదే మానవ రచనలో ప్రాంతీయ మాండలికాల ఘుమఘుమలు, అపసవ్యంగా అనిపించే భావాల సహజ ప్రవాహం, ఆత్మీయమైన శైలీముద్ర అలరారుతాయి.
సాంకేతిక ప్రగతిని పూర్తిగా తిరస్కరించడం వివేకం అనిపించుకోదు, అలాగని దానికి దాసోహమనడం సొంత సృజనాత్మకతకే గొడ్డలిపెట్టు. ఏఐని ఒక సహాయకారిగా మాత్రమే చూడాలి. ఒక నిర్దిష్ట అంశంపై ప్రాథమిక సమాచారాన్ని సమకూర్చుకోవడానికి, చిందరవందరగా ఉన్న ఆలోచనలను ఒక క్రమబద్ధమైన చట్రంలో పెట్టుకోవడానికి దీనిని ఉపయోగించుకోవచ్చు. రాసిన కథ లేదా కవితలోని వ్యాకరణ దోషాలను, అక్షర లోపాలను దిద్దుకోవడానికి, కొత్త పదాల వెతుకులాటలో ఒక నిఘంటువులా వాడుకోవడానికి ఇది ఉపకరిస్తుంది. కానీ, ఏఐ అనేది కేవలం ఒక సాధారణీకరణ టూల్ మాత్రమే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కోట్లాది డేటా ఆధారంగా స్పందిస్తుంది తప్ప, అపూర్వమైన మౌలిక ఊహలను చేయలేదు. సృజనాత్మకతలో ఉండాల్సిన ప్రత్యేకమైన "వ్యక్తిగత ముద్ర" ఏఐ వద్ద ఉండదు. పైగా యంత్రాలు ఇచ్చే సమాచారంలో కొన్నిసార్లు తీవ్రమైన పొరపాట్లు, తప్పులు ఉండే ప్రమాదముంది. కాబట్టి ఆలోచన, ప్రధాన కథాంశం, హృదయాంతరాళాల్లోని భావోద్వేగం, ప్రత్యేక శైలి మాత్రం నూరుశాతం రచయితవే అయి ఉండాలి.
కవితలో పొంగిపొర్లే రసార్ద్రత, శబ్దాలంకారాల సొగసులు, వాక్యాల వెనుక ఉండే గూఢార్థాలు కేవలం మానవ అనుభవం నుంచి, ఆలోచనల నుంచి మాత్రమే ప్రసరించాలి; ఏఐని విభిన్న ప్రాసపదాల ఎంపికకు వాడుకోవచ్చు. కేఎన్వై పతంజలి తన రచనల్లో ప్రదర్శించిన పదునైన హాస్య వ్యంగ్యాలు, సామాజిక విమర్శలు యంత్రాల కాపీ-పేస్ట్ విన్యాసాల నుండి పుట్టలేదు; అవి సొంత నేల, మనుషుల స్వభావాల లోతైన పరిశీలన నుండి పుట్టుకొచ్చాయి. కథల్లో వస్తుస్వీకారం, పాత్రల సజీవ చిత్రణ, జీవన తత్త్వ ప్రతిఫలనం రచయిత అంతరంగాన పురుడుపోసుకోవాలి; ఏఐని ఘట్టాల వరుసను క్రమబద్ధం చేసుకోవడానికే పరిమితం చేయాలి. వ్యాసాల విషయానికి వస్తే—పానుగంటి ‘సాక్షి’ వ్యాసాల్లోని చమత్కారం, వ్యాజస్తుతి, పదునైన అధిక్షేపశిల్పం, అద్భుతమైన భావవ్యక్తీకరణ శైలిని ఏఐనే కాదు, అంతకుమించిన సాంకేతికత వచ్చినా అనుకరించలేదు. అధిక్షేప వ్యాసాల్లో మానవుడు కురిపించే వ్యంగ్యాస్త్రాలు, భాషా విన్యాసం, సమాజపు కుళ్లును కడిగే కారాలు ఏఐ కిలకిల నవ్వుల్లో దొరకవు. తార్కిక విశ్లేషణ, చారిత్రక ఆధారాల సేకరణలో ఏఐ తోడ్పడవచ్చు గానీ, ఆ వ్యాసం అందించే అంతిమ సందేశం, సామాజిక దృక్పథం, శిల్పసౌందర్యం ఖచ్చితంగా రచయిత మస్తిష్కం నుండే రావాలి.
నేడు పత్రికలలో, డిజిటల్ మాధ్యమాల్లో ఏఐ సహాయంతో తయారైన కవితలు, కథలు, వ్యాసాలు వెల్లువలా వస్తున్నాయి. సృజనకారులుగా చెలామణి అయ్యేవారు అందులో చిన్నపాటి మార్పులూ చేర్పులు చేసి తమ సొంత రచనలుగా ముద్రించుకుంటున్నారు. వేదన లేకుండా, సామాజిక స్పృహ లేకుండా, సాంకేతికతను ఆసరాగా చేసుకుని క్షణాల్లో గుర్తింపును, కీర్తిని కాంక్షించే ఈ ధోరణి సాహిత్య ఆరోగ్యానికి ఎంతో ప్రమాదకరమైనది.
రచయితకు ప్రాణవాయువు అతని స్వతంత్ర ఆలోచనా శక్తి. రచయితలు ఏఐపై అతిగా ఆధారపడటం ప్రారంభించే కొద్దీ వారిలో ఈ మౌలిక ఆలోచనా శక్తి, నిష్పాక్షిక విశ్లేషణా పటిమ క్రమంగా క్షీణించిపోతాయి. సొంతంగా ఆలోచించే నైపుణ్యం, సమాజాన్ని లోతైన కళ్లతో పరిశీలించే సూక్ష్మదృష్టి మందగిస్తాయి. రచయితలందరూ ఒకే తరహా సాంకేతిక పరికరాలను, సూచనలను ఆశ్రయించడం వల్ల రచనలన్నీ ఒకే మూసలో, ఒకే రకమైన శైలితో తయారై సాహిత్యంలో వైవిధ్యం నశించిపోతుంది. యంత్రాల శ్రమను, అల్గారిథమ్ల సృష్టిని తనదిగా ప్రచారం చేసుకోవడం ద్వారా రచయితలు తమను తాము మోసం చేసుకుంటూ ఆత్మవంచనకు గురవుతారు. ఇది అంతిమంగా వారి నైతిక పతనానికి దారితీస్తుంది. ఇది నిజమైన శ్రమను, సుదీర్ఘ సాధనను నమ్ముకున్న నిబద్ధత కలిగిన రచయితల ఆత్మస్థైర్యాన్ని, ఉత్సాహాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. ఈ ధోరణిని "సాహిత్యపరమైన అనైతికత"గా ప్రతి ఒక్కరూ నిరసించాలి. ఏఐ అనేది శిల్పి చేతిలోని సుత్తి వంటిది మాత్రమే. సుత్తి తనంతట తాను విగ్రహాన్ని చెక్కలేదు; శిల్పి మేధస్సు, హృదయ స్పందన, సృజనాత్మకత తోడైనప్పుడే రాయి కళాఖండంగా మారుతుంది. సాంకేతికతను కేవలం ఒక సహాయకారిగా వాడుకుంటూ, మన సొంత ఆలోచనలకు, జీవిత అనుభవాలకు ప్రాణం పోసినప్పుడే నిత్యనూతనమైన సజీవ సాహిత్యం పుడుతుంది. అది మాత్రమే కాలపరీక్షను తట్టుకుని నిలబడుతుంది.
"Writing is an exploration. You start from nothing and learn as you go." — E.L. Doctorow
(రచన అనేది ఒక నిరంతర అన్వేషణ మరియు సాధన. ఏమీ లేని శూన్యం నుండి మొదలై, అనుభవాల గుండా ముందుకు సాగే ప్రయాణమే అసలైన సృజన.)
- మెట్టా నాగేశ్వరరావు
99510 85760
కామెంట్లు (0)