దీపావళి వేళ ఢిల్లీలో పెరిగిన వాయు కాలుష్యం

- సోమవారం తీవ్ర హెచ్చరిక

న్యూఢిల్లీ: దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో దీపావళి వేడుకల నేపథ్యంలో వాయు కాలుష్యం తీవ్రరూపం దాల్చింది. ఆదివారం నగర సగటు గాలి నాణ్యత సూచిక (AQI) 376కు చేరింది. శనివారం నమోదైన 369తో పోలిస్తే కాలుష్య స్థాయి మరింత పెరిగింది. నగరంలోని పలు ప్రాంతాలను దట్టమైన పొగమంచు కమ్మేయడంతో వాహనదారులకు దృశ్యమానత తగ్గింది. సోమవారం నాటికి గాలి నాణ్యత అత్యంత తీవ్రమైన స్థాయికి చేరే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరించారు.

ఆదివారం నమోదైన గణాంకాల ప్రకారం.. ఢిల్లీలోని 59 పర్యవేక్షణ కేంద్రాల్లో 12 కేంద్రాల్లో AQI అత్యంత తీవ్రమైన స్థాయిలో నమోదైంది. మరో 22 కేంద్రాల్లో గాలి నాణ్యత అత్యంత పేలవంగా ఉంది. జహంగీర్‌పురిలో అత్యధికంగా 463 AQI నమోదైంది. నగర సగటు AQI కూడా అత్యంత తీవ్రమైన కాలుష్య స్థాయి 400కు చేరువైంది.

నవంబర్ 9 నుంచి కొన్ని రోజుల పాటు ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత అత్యంత తీవ్రమైన కేటగిరీలో కొనసాగే అవకాశం ఉందని ఎయిర్ క్వాలిటీ ఎర్లీ వార్నింగ్ సిస్టమ్ హెచ్చరించింది. దీపావళి బాణసంచా పొగ, వాహనాల ఉద్గారాలు, పొరుగు రాష్ట్రాల్లో పంట వ్యర్థాల దహనం కాలుష్యాన్ని మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉందని అంచనా వేసింది.

గాలి వేగం తగ్గడం, ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు కాలుష్యం తీవ్రతకు ప్రధాన కారణాలుగా మారాయి. గంటకు 10 కిలోమీటర్ల కంటే తక్కువ వేగంతో గాలులు వీయడంతో కాలుష్య కారకాలు వాతావరణంలోనే పేరుకుపోతున్నాయి. ఫలితంగా నగరంలో పొగమంచు మరింత దట్టంగా మారే అవకాశం ఉంది.

ఆదివారం ఢిల్లీలో PM2.5 సూక్ష్మ ధూళి కణాలు ప్రధాన కాలుష్య కారకాలుగా నమోదయ్యాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల్లోకి లోతుగా చొచ్చుకుపోయి ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. బాణసంచా నుంచి వెలువడే పొగ ఈ కణాల సాంద్రతను మరింత పెంచుతోంది. నిర్ణయ సహాయక వ్యవస్థ అంచనా ప్రకారం, ఢిల్లీ కాలుష్యంలో వాహనాల ఉద్గారాల వాటా 19 శాతంగా ఉంది. పంట వ్యర్థాల దహనం వాటా ఆదివారం 3.5 శాతంగా ఉండగా, సోమవారం 2.99 శాతానికి తగ్గే అవకాశం ఉంది.

కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) నిబంధనల ప్రకారం 301-400 మధ్య AQI ఉంటే 'చాలా పేలవమైన' కేటగిరీగా, 401-500 మధ్య ఉంటే 'తీవ్రమైన' కేటగిరీగా పరిగణిస్తారు. ఈ స్థాయి కాలుష్యం శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారితో పాటు ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారిపైనా ప్రతికూల ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.