ఈ యువ ప్రవాహాన్ని
ఎవరు ఆపగలరు?

ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ నిరంకుశ పాత్రకు వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న నిరసనలను అణచివేసేందుకు మోడీ ప్రభుత్వం చేస్తున్న తీవ్ర ప్రయత్నం అన్ని హద్దులూ దాటిపోయింది. నిరసనలు లేదా ప్రదర్శనల కోసం ప్రభుత్వం అనుమతించిన ప్రదేశమైన జంతర్ మంతర్ దగ్గరకు చేరిన ప్రతిపక్ష రాజకీయ పార్టీలు, వివిధ ప్రజా సంఘాలు, సామాజిక సంస్థలకు చెందినవారిని, వ్యక్తులను ఢిల్లీ పోలీసులు అరెస్టు చేసి, తీసుకెళ్తున్న తీరు బ్రిటిష్ కాలం నాటి అణచివేతతో పోల్చదగినదని కొందరు అంటున్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఉద్యమంలో యువతరం లేదా 'జెన్ జి' పాల్గొనడం కూడా ప్రస్తావించదగినది. ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభం నుంచే ఎస్‌.ఐ.ఆర్ (సర్‌)పై పేరుకుపోయిన ఆగ్రహం స్పష్టంగా కనిపించింది. ఈ ప్రక్రియలో ‌భాగంగా 13 కోట్ల మంది ఓటర్లను జాబితా నుంచి మినహాయించడమే ఇక్కడి భారీ అవకతవకలకు నిదర్శనం. రద్దు చేయబడిన పేర్ల జాబితాలో అనేక మంది చట్టబద్ధమైన ఓటర్ల పేర్లతో పాటు, తరతరాలుగా ఈ దేశంలో నివసిస్తున్న వారి పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. ఈ రద్దు చేయబడిన జాబితాలో పలువురు ప్రముఖ పౌరుల పేర్లు కూడా ఉన్నాయని వివిధ మీడియా సంస్థలలో వార్తలు వచ్చాయి. ఈ రద్దు ప్రక్రియలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ పూర్తిగా ఏకపక్షంగా, నిరంకుశంగా నిర్ణయం తీసుకున్నారన్న ఆరోపణలను ‘ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ ధృవీకరించింది. గత 10 నెలల్లో మిగతా ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలను ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ 14 సార్లు విస్మరించారని, ఇది పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, అక్రమం, రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని తేలింది. ఈ ఆరోపణకు అనుకూలంగా సుప్రీంకోర్టు కూడా తీర్పు ఇచ్చింది. నిర్దేశిత చట్టం ప్రకారం ఓటర్ల జాబితాలో పేర్లను చేర్చడానికి ఉద్దేశించిన నిర్దిష్ట ఫార్మాట్ (ఫారం నెం. 6)లో చేసిన మార్పులు చట్టవిరుద్ధం, అనధికారికం అని పేర్కొంది. ఈ రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన పాత్రకుగాను ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను తొలగించాలని దేశవ్యాప్తంగా డిమాండ్లు వెల్లువెత్తాయి. ఈ డిమాండ్ చేస్తూ దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ప్రతిపక్ష రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజా సంఘాలు వీధుల్లోకి వచ్చాయి. గత రెండు రోజులుగా, ముఖ్యంగా విద్యార్థులు చేపట్టిన నిరసనలు ఢిల్లీలో ఉధృత రూపు దాల్చాయి. మోడీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా దేశ యువతరం లేదా 'జెన్-జి' చేపట్టిన ఈ నిరసన ఉద్యమం మోడీ-షా శకానికి ఒక పెద్ద సవాలు. గత జులై లో, నీట్ సహా పలు ప్రభుత్వ పరీక్షల ప్రశ్నాపత్రాలు లీక్ కావడాన్ని నిరసిస్తూ ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ దగ్గర జరిగిన వరుస నిరసనల అనంతరం, అప్పటి కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది. 'జంతర్ మంతర్ 2.0'గా పిలవబడుతున్న ఈ ఉద్యమం, ప్రత్యేక ఓటర్ల జాబితా సవరణ పేరుతో కోట్లాది పేర్లను మినహాయించారనే ఆరోపణలపై ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. కానీ, ఈ నిరసనను అణచివేసేందుకు కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఆధ్వర్యంలో ఢిల్లీ పోలీసులు, భద్రతా దళాలు ప్రారంభించిన అణచివేత, అరెస్టులు అన్ని హద్దులూ దాటిపోయాయి. వేలాది మంది నిరసనకారులను నిర్బంధించారు. ఆ తర్వాత, సుప్రీంకోర్టు జోక్యం చేసుకుని, పరిస్థితి క్లిష్టంగా మారడంతో ప్రభుత్వం వారిని విడుదల చేయక తప్పలేదు. మోడీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా యువతరం చేస్తున్న ఈ నిరసనకు ప్రధాన కారణం దేశంలో తీవ్ర నిరుద్యోగం, తగ్గిన ఉద్యోగ అవకాశాలు, విద్యా రంగంలో అవకతవకలు, పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ రంగాలలో నెలకొన్న తీవ్ర సంక్షోభం. ఎన్నికల సంఘం ఓటర్ల జాబితాపై తలెత్తిన వివాదం దీనికి ఒక కొత్త కోణాన్ని జోడించింది. 'కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ' వంటి కొత్తగా ఏర్పడిన వేదికలు ఆన్‌లైన్ మీమ్స్, నినాదాలు, ప్రతీకాత్మక నిరసనల ద్వారా యువతలో పేరుకుపోయిన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. యువత చేస్తున్న ఈ నిరసనలను అణచివేసే మార్గాన్ని అనుసరించడానికి బదులుగా, ప్రభుత్వం వారిని పరిగణనలోకి తీసుకుని యువత జీవిత సంక్షోభాలను పరిష్కరించడానికి సానుకూల చర్యలు తీసుకోవలసి ఉండేది. అలా చేయకుండా, అది అణచివేత అనే వ్యతిరేక మార్గంలో నడుస్తోంది. దీని పర్యవసానాలు ఏమిటో చరిత్రే నిరూపించింది. (‘గణశక్తి’ సంపాదకీయం)