‘సూపర్ ఎల్ నినో’ : ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర వడగాలుల ముప్పు..

* రాబోయే ఆరు నెలల్లో 3.73 లక్షల మందికి పైగా మరణించే ప్రమాదం!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణంపై ఎల్ నినో తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఏర్పడుతున్న అసాధారణ వేడి కారణంగా ఏర్పడే వాతావరణ పరిస్థితులు అత్యంత భయాందోళనకరంగా మారవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీని ప్రభావంతో తీవ్ర వడగాలులు, కరువు, తీవ్రమైన తుఫానులు, వరదలు వచ్చే ప్రమాదం పెరిగింది. రాబోయే ఆరు నెలల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన వేడి సంబంధిత కారణాల వల్ల 3,73,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయే అవకాశం ఉందని 'క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్' నిర్వహించిన పరిశోధన ఆధారిత మ్యాప్ అంచనా వేసింది.

‘ఎల్ నినో హిట్ మోర్టాలిటీ ట్రాకర్’ పేరిట రూపొందించిన ఈ మ్యాప్, ప్రపంచంలోని ఏయే ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వేడి వల్ల మరణాల ముప్పు అత్యధికంగా ఉందో ముందస్తుగా అంచనా వేసింది. కొంతమంది నిపుణులు ఈ ప్రస్తుత పరిస్థితిని ‘సూపర్ ఎల్ నినో’గా అభివర్ణిస్తున్నారు.

క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్ సహ వ్యవస్థాపకుడు మైఖేల్ గ్రీన్ స్టోన్ మాట్లాడుతూ.. "తీవ్రమైన వేడి వల్ల కలిగే ప్రాణాంతక ప్రభావాలను ముందస్తుగా అంచనా వేయగలగడం ఒక గొప్ప పురోగతి. దీనివల్ల ఎక్కడి ప్రజలకు అత్యంత ప్రమాదం ఉందో గుర్తించడం సాధ్యమవుతుంది. ప్రాణనష్టం జరగడానికి ముందే అవసరమైన చర్యలు తీసుకునేందుకు అవకాశం కల్పిస్తుంది" అని పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుత ఎల్ నినో పరిస్థితుల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ ట్రాకర్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ఆయన తెలిపారు.

భారత్‌పై తీవ్ర ప్రభావం:

క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్ అంచనాల ప్రకారం.. ఈ ఏడాది అక్టోబర్ నుండి వచ్చే ఏడాది మార్చి వరకు తీవ్రమైన వేడి వల్ల సంభవించే మరణాల భారాన్ని ప్రధానంగా ‘గ్లోబల్ సౌత్’ (అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు) భరించాల్సి రావచ్చు. ఈ జాబితాలో భారతదేశ పరిస్థితి తీవ్ర ఆందోళనకరంగా ఉంది.

ఈ ఆరు నెలల కాలంలో భారత్‌లో వేడి సంబంధిత కారణాల వల్ల దాదాపు **55,000 మంది మరణించే అవకాశం ఉందని** ఈ మ్యాప్ అంచనా వేసింది. వీటిలో అత్యధిక మరణాలు వచ్చే ఏడాది మార్చి నెలలో సంభవించే ప్రమాదం ఉంది. అయితే ఇది కేవలం ఒక ముందస్తు అంచనా మాత్రమేనని, కచ్చితమైన మరణాల సంఖ్య కాదని పేర్కొన్నారు.

ఈ జాబితాలో భారత్ తర్వాతి స్థానంలో నైజీరియా ఉంది. అక్కడ దాదాపు 56,000 మంది మరణించవచ్చని అంచనా వేశారు. ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతం కూడా అత్యంత ప్రమాదకరమైన కేంద్రంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇండోనేషియాలో వేడి వల్ల సుమారు 29,000 మంది, బ్రెజిల్‌లో దాదాపు 19,000 మంది మరణాలు సంభవించే అవకాశం వుందని అంచనా వేశారు.

పర్యావరణం, ఆరోగ్యంపై ప్రభావం:

ఎల్ నినో ప్రభావం కేవలం ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడానికే పరిమితం కాదని, పెద్ద నగరాల్లో వాయు కాలుష్యం పరిస్థితి మరింత దిగజారవచ్చని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఈ ఏడాది ఎల్ నినో పరిస్థితి 1950ల తర్వాత అత్యంత శక్తివంతమైన వాటిలో ఒకటిగా నిలిచింది. డిసెంబరు నెలలో ఇది గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకోవడానికి ముందే ఈ పరిస్థితి మరింత తీవ్రంగా మారవచ్చని హెచ్చరించింది.

సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సెప్టెంబర్ నెలలో మధ్య, తూర్పు ఈక్వటోరియల్ పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సాధారణం కంటే 3.08 డిగ్రీలు పెరిగినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. ఈ అసాధారణ వేడి ప్రస్తుత ఎల్ నినో తీవ్రతపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతంలో మార్పులు రావడం వల్ల కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో వరదల ముప్పు పెరుగుతుంది. ఈ ప్రభావం 2027 ప్రారంభం వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉంది.

ఏమిటీ ఎల్ నినో?

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ఈక్వటోరియల్ ప్రాంతాలలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే పెరిగే సహజ వాతావరణ ప్రక్రియను 'ఎల్ నినో' అంటారు. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల వీచే దిశ, వాయుపీడనం, వర్షపాత విధానాలలో మార్పులు వస్తాయి. ఇది వివిధ దేశాల వాతావరణం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. సాధారణంగా ప్రతి 2 నుండి 7 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వచ్చే ఎల్ నినో దాదాపు 9 నుండి 12 నెలల పాటు ఉంటుంది. దీనికి విరుద్ధమైన పరిస్థితిని 'లా నినా' అంటారు.

ప్రస్తుత ఎల్ నినో వల్ల కేవలం ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడమే కాకుండా ఆరోగ్య సమస్యలు, వాయు కాలుష్యం, వ్యవసాయ రంగానికి నష్టం, నీటి ఎద్దడి వంటి అనేక ప్రమాదాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను సిద్ధం చేసుకోవడం, ఆరోగ్య సేవలను మెరుగుపరచడం, ముప్పులో ఉన్న ప్రజలకు రక్షణ కల్పించడం అత్యంత ఆవశ్యకంగా మారింది.