పిల్లలు ఈ రోజు మనం ఇచ్చే ప్రపంచాన్ని కాదు, రేపు వాళ్లు తీర్చిదిద్దే ప్రపంచాన్ని మనం ఊహించుకోవాలి. 2010 తర్వాత జన్మించిన జెన్ ఆల్ఫా తరం ఇప్పుడు పాఠశాల గోడలు దాటి, సామాజిక సమస్యలపై స్పందిస్తూ పెరుగుతోంది. వాతావరణ మార్పు, అసమానత, డిజిటల్ హక్కులు వంటి అంశాలపై వాళ్లకున్న చైతన్యం మనల్ని ఆశ్చర్యపరుస్తోంది. అలాంటి పిల్లల కోసం ప్రభుత్వాలు ఏం చేయాలి? వాళ్లను సమాజంలో భాగస్వాములుగా చేయడానికి మనం ఎలా మారాలి? ప్రశ్నలు వేసే పిల్లల కోసం సిద్ధమా, మనం? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకడం ఇప్పుడు అందరి బాధ్యత.
పదేళ్ల క్రితం పిల్లలు "ఏం చదవాలి?" అని అడిగేవాళ్లు. ఈ రోజు జెన్ ఆల్ఫా పిల్లలు "ఎందుకు చదవాలి?" అని అడుగుతున్నారు. ఇది మనకు ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు, కానీ ఇదే వాళ్ల బలం. 2010 తర్వాత జన్మించిన ఈ తరం టెక్నాలజీతో పెరిగింది. ప్రపంచాన్ని ఒకే తెరపై చూస్తోంది. వాతావరణ మార్పు, అసమానత, డిజిటల్ హక్కులు — ఇవన్నీ వాళ్లకు పాఠ్యపుస్తకాల ప్రశ్నలు కాదు, రోజువారీ జీవితంలోని సమస్యలు. వాటికి పరిష్కారం ఇప్పుడు మనందరి బాధ్యత — ఎందుకంటే ఈ రోజు మనం వాళ్లకు ఇచ్చే స్థానమే, రేపు మనం జీవించే ప్రపంచాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
ప్రత్యేకత ఏమిటి?
జెన్ ఆల్ఫా పిల్లలు టెక్నాలజీతో పెరిగారు. వాళ్లకు ప్రపంచం ఒక చిన్న గ్రామం. ఒక దేశంలో జరిగే సంఘటన మరో దేశంలోని పిల్లలను కూడా ప్రభావితం చేస్తుందని వాళ్లు అర్థం చేసుకుంటారు. అందుకే వాళ్లలో సామాజిక చైతన్యం ఎక్కువ. ఒక సమస్యను చూసినప్పుడు "ఇది నా పని కాదు" అని వెనక్కి తగ్గకుండా, "నేను ఏం చేయగలను?" అని ఆలోచిస్తారు. పర్యావరణం కోసం మొక్కలు నాటడం, ప్లాస్టిక్ వాడకం తగ్గించడం, పేద పిల్లలకు పుస్తకాలు అందించడం వంటి చిన్న ప్రయత్నాలతో వాళ్లు మొదలుపెడతారు. సోషల్ మీడియాలో జరిగే అన్యాయాన్ని గుర్తించి, స్వరం విప్పి మాట్లాడే ధైర్యం కూడా వాళ్లలో ఉంది.
కానీ ఈ చైతన్యం సరైన దిశలో మళ్లించాల్సిన బాధ్యత పెద్దలది. ఫేక్ న్యూస్, సోషల్ మీడియా వ్యసనం, సైబర్ బుల్లింగ్ వంటి ప్రమాదాల నుంచి వాళ్లను కాపాడాలి. అదే సమయంలో వాళ్ల ఆలోచనలను గౌరవించాలి. వాళ్లను "చిన్న పిల్లలు" అని కొట్టిపారేయకుండా, వాళ్ల మాటలను వినడం నేర్చుకోవాలి.
ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?
జెన్ ఆల్ఫా పిల్లలు సమాచారాన్ని వేగంగా స్వీకరిస్తారు, ప్రశ్నలు అడుగుతారు. అలాంటి వాళ్లకు ప్రభుత్వం ఇవ్వాల్సిన మొదటి బహుమతి నాణ్యమైన విద్య. కేవలం మార్కులు సాధించడం కాదు, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలు నేర్పే విద్య అవసరం. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్, సురక్షితమైన ఆన్‌లైన్ వేదికలు కల్పించాలి. ప్రతి పాఠశాలలో కంప్యూటర్ ల్యాబ్, సైన్స్ ల్యాబ్, లైబ్రరీ ఉండాలి. ఉపాధ్యాయులకు క్రమంగా శిక్షణ ఇవ్వాలి. పాఠ్యప్రణాళికలో పర్యావరణం, పౌర హక్కులు, డిజిటల్ భద్రత వంటి అంశాలు చేర్చాలి.
రెండవది, పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యం. పోటీ ప్రపంచంలో పెరుగుతున్న ఒత్తిడిని గుర్తించి, ప్రతి పాఠశాలలో కౌన్సెలింగ్ సేవలు అందుబాటులో ఉండాలి. పరీక్షల ఒత్తిడి, సోషల్ మీడియా ప్రభావం, కుటుంబ సమస్యల వల్ల పిల్లలు ఎదుర్కొంటున్న మానసిక సమస్యలను గుర్తించి, సరైన సహాయం అందించాలి. ఉచిత హెల్ప్‌లైన్‌లు, పాఠశాల స్థాయిలో మానసిక నిపుణులు ఉండాలి.
మూడవది, పిల్లల భాగస్వామ్యం. వాళ్ల జీవితాలను ప్రభావితం చేసే నిర్ణయాల్లో వాళ్ల మాట వినాలి. బాలల పార్లమెంట్లు, యూత్ కౌన్సిల్స్ ద్వారా వాళ్ల ఆలోచనలను ప్రభుత్వ విధానాల్లోకి తీసుకురావచ్చు. వాతావరణ మార్పు, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి అంశాల్లో వాళ్లు చేసే ప్రయోగాలకు నిధులు, ప్రోత్సాహం అందించాలి. పిల్లల ఆవిష్కరణలకు, స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాలకు ప్రత్యేక పురస్కారాలు ఇవ్వాలి. స్థానిక సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రాజెక్టుల్లో పిల్లలను భాగస్వాములను చేయాలి.
నాల్గవది, సురక్షితమైన డిజిటల్ వాతావరణం. జెన్ ఆల్ఫా పిల్లలు ఆన్‌లైన్‌లో ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు. వాళ్లను సైబర్ మోసం, బుల్లింగ్, అశ్లీలత నుంచి కాపాడాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిది. పిల్లలకు అనుకూలమైన యాప్‌లు, వెబ్‌సైట్‌లను ప్రోత్సహించాలి. డిజిటల్ అక్షరాస్యతను పాఠ్యప్రణాళికలో భాగం చేయాలి. ఫేక్ న్యూస్‌ను గుర్తించడం, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని రక్షించుకోవడం వంటి నైపుణ్యాలు నేర్పాలి.
తల్లిదండ్రులు ఎలా ఉండాలి?
తల్లిదండ్రులు మారాలి. పిల్లలు అడిగే ప్రశ్నలకు "అలా ఎందుకు అడుగుతున్నావ్?" అని కాదు, "మంచి ప్రశ్న" అని దాన్ని ఆహ్వానించి, సమాధానం చెప్పాలి. వాళ్ల ఆసక్తులను గుర్తించి, ప్రోత్సహించాలి. ఇంట్లో సామాజిక సమస్యల గురించి మాట్లాడాలి. పిల్లలు తమ పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచడం, పేద పిల్లలకు సహాయం చేయడం వంటి చిన్న పనుల ద్వారా సామాజిక బాధ్యతను నేర్చుకుంటారు.
తల్లిదండ్రులు పిల్లల మాటలను వినడం నేర్చుకోవాలి. వాళ్ల ఆలోచనలను గౌరవించాలి. కొన్నిసార్లు పిల్లలు చెప్పే ఆలోచనలు పెద్దలకు కూడా కొత్త దృక్పథాన్ని ఇస్తాయి. పిల్లలను ఎప్పుడూ "నీకేం తెలుసు" అని కించపరచకూడదు. వాళ్ల ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహించాలి, విఫలమైనప్పుడు ఓదార్చాలి. పిల్లలతో కలిసి స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా తల్లిదండ్రులు కూడా నేర్చుకుంటారు.
అదే సమయంలో తల్లిదండ్రులు పిల్లలను అతిగా రక్షించకూడదు. వాళ్లను తమ పనులు తాము చేసుకోవడం నేర్పాలి. బాధ్యతను ఇవ్వాలి. విఫలమైనప్పుడు అది కూడా ఒక పాఠం అని చెప్పాలి. స్క్రీన్ టైమ్‌ను నియంత్రించాలి, కానీ బలవంతంగా కాదు, సంభాషణ ద్వారా. పిల్లలతో కలిసి సమయం గడపాలి. వాళ్ల ఆలోచనలను వినడానికి ప్రతిరోజూ కొంత సమయం కేటాయించాలి.
సమాజం ఎలా ఉండాలి?
సమాజం కూడా మారాలి. పిల్లలను కేవలం "భవిష్యత్తు పౌరులు" అని కాదు, "ఈ రోజు పౌరులు" అని చూడాలి. వాళ్ల ఆలోచనలకు వేదికలు కల్పించాలి. గ్రంథాలయాలు, కమ్యూనిటీ సెంటర్లు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు పిల్లల కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి. పిల్లల క్లబ్బులు, చర్చా వేదికలు, సృజనాత్మక కార్యశాలలు నిర్వహించాలి. పిల్లలు తమ ఆలోచనలను వ్యక్తం చేయడానికి సురక్షితమైన స్థలం కల్పించాలి.
పాఠశాలలు, కుటుంబాలు, ప్రభుత్వం కలిసి పనిచేస్తేనే జెన్ ఆల్ఫా సామర్థ్యం పూర్తిగా వెలుగులోకి వస్తుంది. పాఠశాలలు పిల్లల సామాజిక కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించాలి. స్థానిక సమస్యలపై పిల్లలు చేసే సర్వేలు, ప్రాజెక్టులకు మద్దతు ఇవ్వాలి. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు కలిసి పిల్లల ప్రతిభను గుర్తించాలి. ప్రభుత్వం విధానాలు రూపొందించేటప్పుడు పిల్లల అభిప్రాయాలను తీసుకోవాలి.
మీడియా కూడా బాధ్యత వహించాలి. పిల్లల గురించి ప్రసారం చేసేటప్పుడు వాళ్ల భావాలను గౌరవించాలి. పిల్లల సాధనలను, సామాజిక కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించే కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. పిల్లలకు సంబంధించిన ప్రకటనల్లో నైతికత పాటించాలి.
జెన్ ఆల్ఫా తరం మనకు సవాల్ మాత్రమే కాదు, అవకాశం కూడా. వాళ్లలో ఉన్న చైతన్యాన్ని సరైన దిశలో మళ్లిస్తే, సమాజంలో నిజమైన మార్పు వస్తుంది. ప్రభుత్వాలు విద్య, ఆరోగ్యం, భాగస్వామ్యంపై పెట్టుబడి పెట్టాలి. తల్లిదండ్రులు ప్రశ్నలకు తాళం వేయకూడదు. సమాజం వాళ్లకు వేదిక కల్పించాలి. ఈ రోజు మనం వాళ్లకు ఇచ్చే స్థానం, రేపు మనం జీవించే ప్రపంచాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. జెన్ ఆల్ఫా పిల్లలు మనకు ఇచ్చే అతిపెద్ద పాఠం ఒకటే — ప్రశ్నించడం మానకూడదు, సమాధానం వెతకడం ఆపకూడదు. ఆ ప్రశ్నలను వినడం మనం నేర్చుకుంటే, భవిష్యత్తు ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
ఆల్ఫా పిల్లలా... మజాకానా!
జెన్‌జీ పిల్లలు చేసిన ఉద్యమం ఇంకా మనసుల్లో మెదులుతుండగానే, ‘జెన్ ఆల్ఫా’ పిల్లలు చేసిన ఉద్యమ విజయం గురించి వినాల్సి వస్తుందంటే ఆశ్చర్యమే! ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లోని హమీర్‌పుర్‌ ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలకు చెందిన 11 ఏళ్లలోపున్న 300 మంది విద్యార్థులు తమ సమస్యలు చెప్పుకోవడానికి జాతీయ జెండాలు పట్టుకుని నాలుగు కిలోమీటర్లు పాదయాత్ర చేశారు. అంత చిన్నపిల్లలకి సమస్యలేముంటాయి అనుకుంటున్నారా? వీళ్ల గ్రామం నుంచి స్కూల్‌కి వెళ్లడానికి మట్టి రోడ్డు మాత్రమే ఉంది, ‘మాకు పక్కా రోడ్డు కావాలి!’ అని అధికారులని అడిగితే, వాళ్లు ఏదో కాస్త మట్టి పోసి, చేతులు దులుపుకున్నారు. ఆ తర్వాత పడిన వర్షాలకి ఆ మట్టి కాస్తా బురదగా మారి, పిల్లల యూనిఫాంలు పాడవుతున్నాయి.. అంతేనా, వర్షం వస్తే- ఆ ఊళ్లోకి అంబులెన్సు కూడా రావడం లేదు. దీంతో పిల్లలంతా ఒక్కటై.. జెండాలు పట్టుకుని పోలీసులు ఆపినా ఆగకుండా కలెక్టరేట్‌లోకి దూసుకెళ్లారు. ఎన్ని గంటలైనా కలెక్టర్‌ని కలిసే వెళ్తామని అక్కడే బైఠాయించారు. అలహాబాద్‌ హైకోర్టు ఈ ఘటనని సుమోటోగా స్వీకరించి, అధికారులని వివరణ అడిగింది. దాంతో అధికారులు దిగివచ్చి, ప్రస్తుతం తాత్కాలిక రోడ్డు వేసి, త్వరలో రూ. రెండు కోట్లతో శాశ్వత రోడ్డు వేయడానికి ఏర్పాట్లు చేస్తామని హామీ ఇచ్చారట!
శాంతిశ్రీ
8333818985
విద్యార్థుల ఆందోళనలో ‘జెన్ ఆల్ఫా’ ఆదిత్య
బీహార్‌ రాజధాని పాట్నాలో పబ్లిక్‌ సర్వీస్‌ కమిషన్‌ పరీక్షలపై జరుగుతున్న విద్యార్థుల ఆందోళనలో ఆరేళ్ల ‘జెన్ ఆల్ఫా’ బాలుడు ఆదిత్య అందరి దృష్టినీ ఆకట్టుకొన్నాడు. మురికివాడల నుంచి వచ్చిన ఈ బాలుడి తల్లి ఇళ్లలో పనులు చేసుకొంటుండగా, తండ్రి దినకూలీ. టీషర్టు, డెనిమ్‌ ప్యాంటు ధరించి నుదుటిపై తిలకంతో విద్యార్థుల ఆందోళనలో పాల్గొన్న ఆదిత్య ప్రసంగాలకు, అతడి నేపథ్యానికి ఎంతమాత్రం సంబంధం లేదు. ‘‘ముఖ్యమంత్రి సమ్రాట్‌ చౌదరి రాజీనామా చేయాల్సిందే. విద్యార్థులపై లాఠీఛార్జీకి ఆదేశించిన వాళ్లపైనా చర్యలు తీసుకోవాలి. నా హక్కులను నేను వినియోగించుకొంటున్నా. ఒక పౌరుడిగా నా భవిష్యత్తుపై ఆందోళన చెందుతున్నా’’ అంటూ మీడియా ఎదుట చెప్పిన ఆదిత్యను చూసి అంతా ఆశ్చర్యపోయారు. విద్యార్థులు చేపట్టిన ముఖ్యమంత్రి ఇంటి ముట్టడి కార్యక్రమం సందర్భంగా పోలీసులు ఆదిత్యను అదుపులోకి తీసుకొని, బాలుణ్ని ఠాణాకు తీసుకువెళ్లి అతడి తల్లిదండ్రులను పిలిచి అప్పగించారు. బాలుడి విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలని, విద్యార్థుల ఆందోళన వంటి ఉద్రిక్త ప్రాంతాల్లో తిరగనివ్వరాదని తల్లిదండ్రులకు పోలీసు అధికారి సూచించారు.
కామెంట్‌లు (0)