స్టాక్‌ హోమ్ : 2026 సంవత్సరానికి భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి బెల్జియం-అమెరికన్ శాస్త్రవేత్త ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు లభించింది. అంటార్కిటికాలోని దక్షిణ ధ్రువం వద్ద ఏర్పాటు చేసిన ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో పరిశీలనా కేంద్రం అభివృద్ధిలో కీలకమైన కృషి చేయడంతోపాటు, ఖగోళ మూలాల నుంచి వచ్చే అధిక శక్తి న్యూట్రినోలను గుర్తించడంలో సాధించిన విజయానికి ఆయనను ఈ పురస్కారానికి ఎంపిక చేశారు. రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ మంగళవారం ఈ ప్రకటన విడుదల చేసింది.
న్యూట్రినోలు అత్యంత సూక్ష్మమైన కణాలు. అవి పదార్థంతో చాలా అరుదుగా మాత్రమే చర్య జరుపుతాయి. అందువల్ల వాటిని గుర్తించడం శాస్త్రవేత్తలకు చాలా కష్టమైన పని. అయితే విశ్వంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన ఖగోళ సంఘటనల నుంచి వెలువడే న్యూట్రినోలు అంతరిక్షంలో ఎలాంటి పెద్ద అడ్డంకులు లేకుండా ప్రయాణిస్తాయి. వాటిని గుర్తించడం ద్వారా విశ్వంలో జరుగుతున్న శక్తివంతమైన ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకునే కొత్త మార్గం ఏర్పడింది. ఈ పరిశోధనలో ఐస్‌క్యూబ్ పరిశీలనా కేంద్రం కీలక పాత్ర పోషించింది. దక్షిణ ధ్రువం వద్ద ఉన్న భారీ మంచు పొరలో లోతుగా వేలాది కాంతి గుర్తింపు పరికరాలను అమర్చి ఈ వ్యవస్థను నిర్మించారు. న్యూట్రినో మంచులోని అణువుతో ఢీకొన్నప్పుడు ఏర్పడే సూక్ష్మమైన కాంతి సంకేతాలను ఈ పరికరాలు గుర్తిస్తాయి. ఆ సంకేతాలను విశ్లేషించడం ద్వారా న్యూట్రినో వచ్చిన దిశ, దాని శక్తి వంటి వివరాలను శాస్త్రవేత్తలు తెలుసుకోగలుగుతున్నారు.
హాల్జెన్ కృషి వల్ల న్యూట్రినోల ద్వారా విశ్వాన్ని పరిశీలించే కొత్త ఖగోళశాస్త్ర రంగానికి బలమైన పునాది ఏర్పడింది. కాంతి ఆధారంగా విశ్వాన్ని పరిశీలించే సంప్రదాయ పద్ధతులకు భిన్నంగా న్యూట్రినోలు విశ్వంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన సంఘటనల గురించి కొత్త సమాచారాన్ని అందిస్తున్నాయి. బ్లాక్‌హోల్స్‌ పరిసరాల్లో జరిగే ప్రక్రియలు, విశ్వ కిరణాల మూలాలు, ఇతర అత్యంత శక్తివంతమైన ఖగోళ సంఘటనలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ పరిశోధన భవిష్యత్తులో మరింత కీలకంగా మారనుంది.
కామెంట్‌లు (0)