ఆదివారం, 22 నవంబర్ 2026E-PAPER
మ్యాగజైన్స్

మనిషే మహత్తరం!​

20 గంటల క్రితం

human
వెబ్ డెస్క్

ప్రచురించబడింది నవం 22, 2026, 05:30 పూర్వాహ్నం | 3 నిమిషాల చదవడం

సాంకేతికత మనిషి జీవితంలోని ప్రతి అంగుళాన్నీ వేగంగా చుట్టుముడుతున్న నేటి కాలంలో, “మనిషి” అనే పదానికి కొత్త అర్థం, కొత్త ప్రాధాన్యత ఏర్పడుతున్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ప్రపంచంలోని ప్రముఖ నిఘంటువులు ఎంచుకున్న ‘వర్డ్ ఆఫ్ ది ఇయర్’ జాబితాలను పరిశీలిస్తే, సాంకేతికతకు, మనిషికి మధ్య ఏర్పడుతున్న సంక్లిష్టమైన సంబంధమే ప్రధాన ఇతివృత్తంగా కనిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు ఏదైనా పదం నిఘంటువులోకి ఎక్కాలంటే ఏళ్ల తరబడి, విస్తృత సాహిత్య వినియోగం అవసరమయ్యేది. కానీ ఇప్పుడు ఆన్‌లైన్ వాడుక, శోధన ధోరణులు, సామాజిక ప్రభావాన్ని గమనించి నిఘంటువులు చాలా వేగంగా కొత్త పదాలను గుర్తిస్తున్నాయి లేదా ఏడాది పొడవునా ప్రజల మనసులను కదిలించిన పదాలను ‘వర్డ్ ఆఫ్ ది ఇయర్’గా ప్రకటిస్తున్నాయి. నాణ్యత లేని యంత్ర సృష్టిని సూచించే ‘ఏఐ స్లాప్’ నుండి, ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల క్షీణతను వివరించే ‘ఎన్‌షిట్టిఫికేషన్’ వరకు, ఏకపక్ష బంధాలను తెలిపే ‘పారాసోషల్’ వరకు- ఇంటర్నెట్ పెరుగుదలతో పాటు పుట్టుకొస్తున్న అనేక కొత్త పదాలు, పోర్ట్‌మాంటోలు డిజిటల్ ప్రపంచం మనిషిని ఎలా మారుస్తోందో, ఎక్కడికి నెడుతోందో చెప్పే ప్రయత్నం చేశాయి. ఈ మార్పులన్నీ భాష చనిపోవడం లేదా చెడిపోవడం కాదని, మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా భాష తనను తాను పునరుద్ధరించుకునే సహజ ప్రక్రియలో భాగమని భాషావేత్తలు భావిస్తున్నారు. కానీ, ఆ సాంకేతిక ప్రవాహానికి ఎదురీదుతూ 2026లో కేంబ్రిడ్జ్ డిక్షనరీ “హ్యూమన్” (మనిషి) అనే అతి సాధారణ పదాన్ని ఎంచుకోవడం ఒక గొప్ప సాంస్కృతిక తిరుగుబాటులా కనిపిస్తోంది.

మనం నిర్మించిన యంత్రాలు మన కంటే వేగంగా ఆలోచించవచ్చు, కానీ మనలా ప్రేమించలేవు, మనలా తప్పులు చేసి వాటి నుండే కొత్త గుణపాఠాలు వెతుక్కోలేవు. కేంబ్రిడ్జ్ డిక్షనరీ ఎంచుకున్న ‘హ్యూమన్’ అనే పదం యంత్రాల కంటే మనిషి ఏ విషయంలో భిన్నమైనవాడో మాత్రమే కాకుండా, ఏ విషయాలలో యంత్రాలు ఎప్పటికీ చేరుకోలేవో స్పష్టంగా చెబుతుంది. మనిషిలోని వైరుధ్యాలు, బలహీనతలు, ఆశ్చర్యాన్ని, దుఃఖాన్ని అనుభవించే సామర్థ్యం-ఇవన్నీ ఏ అల్గారిథమ్‌లోనూ ఇమడని మానవ సంతకాలు. చేయి పట్టుకున్నప్పుడు కలిగే స్పర్శ, కళ్ళల్లో మెరిసే తడి, అకారణంగా కలిగే అలక, అడగకుండానే తెలిపే అండ-ఇవన్నీ ఏ కోడ్‌లోనూ రాయలేని లిపి! ఒంటరితనం పెరుగుతున్న వాతావరణం, క్షీణిస్తున్న ప్రపంచీకరణ, కొన్ని రీల్స్ దూరంలోనే కీర్తి ఉందన్నట్లుగా భ్రమింపజేసే సోషల్ మీడియా ఆకర్షణ, అంతరాయం కలిగిస్తూ అస్థిరపరిచే ఏఐ- వీటన్నింటి మధ్య మనిషి తనను తాను నిలబెట్టుకోవాల్సిన అనివార్యత ఏర్పడింది. యంత్రాలు ఎంత తెలివిగా మాట్లాడినా, ఎంత వేగంగా పనిచేసినా, వాటికి లేనిది అనుభూతి పొందే హృదయం. అందుకే ఏఐ యుగంలో మనుషులు తమను తాము సమర్థించుకోవాల్సిన పరిస్థితి వచ్చినా, అసలు ప్రశ్న మనిషి సామర్థ్యం గురించి కాదు, మనిషి అస్తిత్వం గురించే.

యంత్ర మేధస్సు గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంత హడావుడి జరిగినప్పటికీ, ఈ ఏడాది పరిణామాలను చూస్తే ఇది స్పష్టంగా “మనిషి-తరహా” సంవత్సరంగానే నిలిచింది. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం తీవ్రమవుతున్న వేళలోనే డొనాల్డ్ ట్రంప్ తొలి ‘ఫిఫా పీస్ ప్రైజ్’ గెలుచుకోవడం ప్రపంచ రాజకీయాల్లోని విచిత్ర వైరుధ్యాలను బయటపెట్టింది. మరోవైపు నిరంకుశ ప్రభుత్వాల దూకుడును విద్యార్థులు తమ ప్రతిఘటనతో అడ్డుకున్నారు; ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన ఏఐ సంస్థ అనేక వివాహేతర సంబంధాల కారణంగా తన సిఇఓను కోల్పోవడం ద్వారా, అత్యంత ఆధునిక సాంకేతిక శిఖరాల వద్ద కూడా అతి సాధారణ మానవ బలహీనతలే పనిచేస్తాయని రుజువైంది. అలాగే ట్రంప్, జిన్‌పింగ్, పుతిన్ అపూర్వమైన త్రైపాక్షిక చర్చల కోసం సమావేశం కావడం అంతర్జాతీయ రాజకీయాల సంక్లిష్టతను చూపింది. అత్యాశ, మూర్ఖత్వం, పట్టుదల, దుఃఖం, అహంకారం, వాస్తవిక రాజకీయాలు- ఇవన్నీ గందరగోళంగా, విస్మయం కలిగించే ఈ ఒక్క సంవత్సరంలోనే ఒకేసారి కనిపించాయి. ‘నా జీవిత కథను నీవు వినాలనుకోవడం లేదు, అయినా/ నేను దానిని చెప్పాలనుకోవడం లేదు, వినాలనుకుంటున్నాను…/ అయినా అది ఎప్పటిలాంటి పాత కథే-/ కొంతమంది మనుషులు, ఏదో ఒక విధంగా,/ బతికేందుకు ప్రయత్నిస్తూ ఉంటారు’ అన్న ప్రముఖ అమెరికన్ కవయిత్రి మేరీ ఆలివర్ కవిత నిజాయితీతో కూడిన వాస్తవాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. సాంకేతికత ఎంత ముందుకు పోయినా, ప్రపంచంలో ఎన్ని మార్పులు చోటుచేసుకున్నా, మనిషి కథ మాత్రం తన బలహీనతలతో, ఆశలతో, మనుగడ పోరాటంతోనే ముందుకు సాగుతుంది. యంత్రాల కాలంలో మనిషిగా ఉండటం అంటే పరిపూర్ణత కోసం పరుగెత్తడం కాదు; మన గజిబిజిని, భావోద్వేగాలను, మానవీయతను అంగీకరిస్తూనే, మరింత లోతుగా జీవించడం. అదే 2026 మనకు మిగిల్చిన అసలైన పాఠం. మొత్తంగా, సాంకేతికత మనిషిని నిర్వచించే ప్రయత్నం చేస్తున్న కాలంలో, మనిషి తన అసంపూర్ణతలను, భావోద్వేగాలను, జీవన పోరాటాన్ని తిరిగి సొంతం చేసుకోవాలనే సామాజిక అవసరానికి “హ్యూమన్” అనే పదం ప్రతీకగా నిలిచింది.

ట్యాగ్‌లు

సంబంధిత వార్తలు

కామెంట్‌లు (0)

హోమ్