ఇసిఐ చట్ట సవరణపై ఏచూరి
న్యూఢిల్లీ : భారత ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన కమిషనర్, ఇతర కమిషనర్ల నియామకాలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన చట్ట సవరణలను (ముఖ్యంగా 'చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్, ఇతర ఎలక్షన్ కమిషనర్ల బిల్లు - 2023' సందర్భంలో) సీపీఐ(ఎం) అగ్రనేత, మాజీ రాజ్యసభ సభ్యులు సీతారాం ఏచూరి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. పార్లమెంట్లోనూ, వివిధ బహిరంగ వేదికల ద్వారా ఆయన లేవనెత్తిన ముఖ్యమైన అభ్యంతరాలు, ప్రసంగ పాఠాల సారాంశం ఇది.
ఎన్నికల ప్రక్రియ పారదర్శకంగా జరగనప్పు డు ప్రజలు ప్రజాస్వామ్యంపై నమ్మకం కోల్పోతారని ఏచూరి హెచ్చరించారు. ఇది ప్రజాస్వామ్య మనుగడకు ముప్పు అన్నారు. ఎన్నికల చట్టాలను అధికార పక్షానికి అనుకూలంగా మార్చుకోవడం అనేది దేశంలో స్వేచ్ఛా, నిష్పక్షపాత ఎన్నికల నిర్వహణను దెబ్బతీస్తుందని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. స్వతంత్ర సంస్థలను నిర్వీర్యం చేసే ఏ చట్ట సవరణనైనా పార్లమెంట్ ఏకగ్రీవంగా తిరస్కరించాలని, రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడాలని ఆయన తన ప్రసంగాల్లో బలంగా డిమాండ్ చేశారు.
ఎలక్టోరల్ బాండ్లు - రాజకీయ అవినీతి చట్టబద్ధత
ఎన్నికల నిధుల చట్టాల్లో మార్పులు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ఎలక్టోరల్ బాండ్ల విధానాన్ని ఏచూరి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ఈ సవరణల వల్ల కార్పొరేట్ సంస్థలు రాజకీయ పార్టీలకు అపరిమితంగా, గుప్తంగా నిధులు ఇచ్చే అవకాశం లభిస్తుందని, ఇది రాజకీయ అవినీతిని చట్టబద్ధం చేయడమేనని హెచ్చరించారు. విరాళాలు ఎవరు ఇస్తున్నారో ప్రజలకు తెలియకుండా చేయడం ద్వారా ఎన్నికల సంఘం పర్యవేక్షణను బలహీనపరిచారని ఆయన విమర్శించారు.
ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, నిష్పాక్షికత
ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియ, వారి అధికారాలకు సంబంధించిన చట్ట సవరణలపై ఏచూరి రాజ్యాంగబద్ధమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తారు. ఎన్నికల సంఘం ఏ అధికార పార్టీ ఒత్తిళ్లకు లొంగకుండా, పూర్తిగా నిష్పాక్షికంగా పనిచేసేలా దాని స్వతంత్రతను కాపాడాలని డిమాండ్ చేశారు. ఎన్నికల సమయంలో అధికార యంత్రాంగం దుర్వినియోగం కాకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత ఈసీపై ఉందని, చట్ట సవరణలు అధికార పార్టీకి ప్రయోజనం చేకూర్చేలా ఉండకూడదని స్పష్టం చేశారు. ఎన్నికల సంఘం అనేది ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగ సంస్థ అని ఏచూరి స్పష్టం చేశారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) ఎంపిక ప్రక్రియలో మార్పులు చేయడం ద్వారా ఈ సంస్థ స్వతంత్రతను కేంద్ర ప్రభుత్వం తన గుత్తాధి పత్యంలోకి తీసుకోవాలని చూస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు. ఎన్నికల సంఘం అనేది ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగ సంస్థ అని ఏచూరి స్పష్టం చేశారు.
సుప్రీం తీర్పునకు విరుద్ధం
కమిషనర్ల ఎంపిక కమిటీలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు గతంలో చారిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది. అయితే, ప్రభుత్వం తెచ్చిన సవరణల ద్వారా సీజేఐ స్థానంలో కేంద్ర మంత్రిని చేర్చడాన్ని ఏచూరి తీవ్రంగా తప్పు పట్టారు. దీనివల్ల ఎంపిక కమిటీలో ప్రభుత్వానిదే పైచేయి అవుతుందని, ఇది న్యాయస్థానం స్ఫూర్తికి పూర్తిగా విరుద్ధమని ఆయన వాదించారు.
ఎన్నికల నియమావళి సవరణలపై అభ్యంతరం
2022లో ఎన్నికల సంఘం రాజకీయ పార్టీలు తమ మ్యానిఫెస్టోలలో ఇచ్చే ఆర్థిక వాగ్దానాలు (ఉచితాలు/సంక్షేమ పథకాలు) మరియు వాటి బడ్జెట్ సాధ్యాసాధ్యాలను వివరించాలనే ప్రతిపాదనను తెచ్చినప్పుడు ఏచూరి దీనిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 ప్రకారం ఎన్నికలను పర్యవేక్షించే అధికారం మాత్రమే ఈసీకి ఉందని, రాజకీయ పార్టీల విధానాలను లేదా సంక్షేమ హామీలను విశ్లేషించే చట్టబద్ధమైన హక్కు ఈసీకి లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 ప్రకారం ఎన్నికల సంఘం విధి కేవలం ఎన్నికలను నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించడమే గానీ, రాజకీయ పార్టీల సంక్షేమ పథకాలను లేదా విధానపరమైన నిర్ణయాలను నియంత్రించడం కాదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రజలకు ఎలాంటి సంక్షేమ పథకాలు అందించాలనేది రాజకీయ పార్టీల, ఓటర్ల మధ్య ఉండే ప్రజాస్వామ్య సంబంధమని, దానిని నియంత్రించే హక్కు ఎన్నికల సంఘానికి లేదని ఆయన వాదించారు.
'ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్' (FPTP) విధానంపై విమర్శలు
భారత ఎన్నికల విధానంలోని లోపాలను ఎండగడుతూ, ఓటింగ్ శాతం, సీట్ల కేటాయింపు నకు ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ఆయన ఎత్తిచూపారు. దేశంలో కేవలం 30 లేదా 35 శాతం ఓట్లు సాధించిన పార్టీ పూర్తి మెజారిటీతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేస్తోందని, మిగిలిన 65-70 శాతం ప్రజల ఓట్లకు సరైన ప్రాతినిధ్యం దక్కడం లేదని గణాంకాలతో సహా వివరించారు. మరింత ప్రజాస్వామ్యయుతమైన 'ప్రొపోర్షనల్ రిప్రజెంటేషన్' (దామాషా ప్రాతినిధ్య పద్ధతి) ని తీసుకురావడంపై చర్చ జరగాలని కోరారు.
ధన బలం, *బాహుబలం నియంత్రణ
ఎన్నికల చట్టాలలో తీసుకువచ్చే సవరణలు ఎన్నికల్లో ధన ప్రవాహాన్ని, అధికార దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకునే విధంగా ఉండాలని ఏచూరి స్పష్టం చేశారు. కేవలం సాంకేతిక మార్పులు కాకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో సామాన్యుడు కూడా భయం లేకుండా ఓటు వేసే వాతావరణాన్ని చట్టాలు కల్పించాలని డిమాండ్ చేశారు.
సీతారాం ఏచూరి తన ప్రసంగాల్లో రాజ్యాంగ శిల్పి బి.ఆర్. అంబేద్కర్ మాటలను ఉటంకిస్తూ—రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యం నిలబడాలంటే సామాజిక, ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యం కూడా అవసరమని, ఎన్నికల చట్టాల సవరణలు ఆ దిశగా ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేసేవిగా ఉండాలని పట్టుబట్టారు.
కామెంట్లు (0)