ఎన్‌వీఎస్‌-03 ఉపగ్రహ ప్రయోగానికి ఇస్రో సిద్ధం

న్యూఢిల్లీ : భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) ఎన్‌వీఎస్‌-03 నావిగేషన్‌ ఉపగ్రహాన్ని శుక్రవారం రాత్రి 11.51 గంటలకు ప్రయోగించనుంది. శ్రీహరికోటలోని సతీష్‌ ధావన్‌ అంతరిక్ష కేంద్రం (ఎస్‌డీఎస్‌సీ షార్‌)లోని రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుంచి జీఎస్‌ఎల్‌వీ-ఎఫ్‌18 వాహక నౌక ద్వారా ఈ ఉపగ్రహాన్ని నింగిలోకి పంపనుంది. భారత జియోసింక్రోనస్‌ శాటిలైట్‌ లాంచ్‌ వెహికల్‌ (జీఎస్‌ఎల్‌వీ)కు ఇది 20వ ప్రయోగం. దేశ నావిగేషన్‌ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడంతోపాటు, సమయ నిర్ధారణలో స్వావలంబన సాధించే దిశగా ఈ ప్రయోగం కీలకంగా నిలవనుంది. భారత ప్రాంతీయ నావిగేషన్‌ ఉపగ్రహ వ్యవస్థ (ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్‌), ప్రస్తుతం నావిక్‌గా పిలవబడుతోంది. ఈ వ్యవస్థకు నావిగేషన్‌ సేవల కొనసాగింపును అందించేందుకు రూపొందించిన తదుపరి తరం ఉపగ్రహాల్లో ఎన్‌వీఎస్‌-03 మూడోది. దీనికి ముందు ప్రయోగించిన ఎన్‌వీఎస్‌-01, ఎన్‌వీఎస్‌-02 ఉపగ్రహాల్లోనూ స్వదేశీ అణు గడియారాలను ఉపయోగించారు. ఎన్‌వీఎస్‌-03లో కూడా స్వదేశీ అణు గడియారాన్ని అమర్చారు. ఇప్పటికే ఉన్న ఎల్‌5, ఎస్‌ సిగ్నళ్లకు అదనంగా ఎల్‌1 సిగ్నల్‌ సామర్థ్యం కూడా ఈ ఉపగ్రహంలో ఉంది. దీంతో నావిగేషన్‌ సేవలు మరింత మెరుగుపడనున్నాయి. భారతదేశంతో పాటు దేశ సరిహద్దుల నుంచి 1,500 కిలోమీటర్ల వరకు విస్తరించిన ప్రాంతానికి కచ్చితమైన స్థాన సమాచారాన్ని అందించడం నావిక్‌ వ్యవస్థ ప్రధాన లక్ష్యం. రవాణా, నౌకాయానం, విమానయానం, అత్యవసర సేవలు, వ్యక్తిగత నావిగేషన్‌ వంటి రంగాల్లో ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. ఉపగ్రహంలో అమర్చిన అణు గడియారం అత్యంత కచ్చితమైన సమయాన్ని నిర్ధారించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అణు గడియారం అణువుల సహజ కంపన పౌనఃపున్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని సమయాన్ని కొలుస్తుంది. సాధారణ గడియారాల్లో ఉపయోగించే లోలకం లేదా క్వార్ట్జ్‌ క్రిస్టల్‌ తరహాలో కాకుండా, అణువుల స్థిరమైన లక్షణాల ఆధారంగా పనిచేయడం వల్ల ఇది అత్యంత కచ్చితమైన సమయాన్ని అందిస్తుంది.